Топ-100 Ayşe Özkaya: Sayokan olarak, Türk kültürünü dünyaya tanıtmaya kararlıyız

Ayşe Özkaya: Sayokan olarak, Türk kültürünü dünyaya tanıtmaya kararlıyız

Sayokan, Türk düşüncesi, gelenek ve görenekleri…

(Öncesi 04 Haziran, 2019. yayınımızda)
M: Bunlar güzel de, bir federasyon olarak Türk dünyası ile ilişkileriniz nasıl?
AÖ: Sayokan, birçok ülkede temsil edilmektedir. Tabii ki bunlar Türk devletlerini de kapsıyor. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan’ı örnek gösterebiliriz. Bunların yanı sıra ABD, Almanya, Belçika, Hollanda, Gürcistan, Nepal, Hindistan ve İran gibi devletlerde de bulunmaktayız. Sayokan eğitmenleri sırasında Türkmen, Azerbaycanlı hocalarmız da var.
M: Doğu'nun savaş sanatı sadece bir teknik ve taktiği değil, aynı zamanda içinde bir felsefeni barındırıryor, kültürel bir tanıtımdır. Bu anlamda Sayokan, kültürümüzü dünyayı tanıtabiliyor mu?
A.Ö: Tabii ki. Diğer Doğu dövüş sanatları nasıl ki kendi kültürünü yaşatıyorsa, giysisinden puanlamasına kadar kendine özgüdürse, Sayokan da Türk kültürüne dayanıyor.
Mesela, “Aba” adlandtırdığımız giysi özbeöz Türkçededir. Benzer şekilde, Türk gelenek ve göreneklerine göre kurallar uygulanmış. Bizim logolarımız da Türk sembollerinden oluşuyor. Biz logoya ongun söylüyoruz. Zaten bizim terimlerimizin hepsi öz Türkçededir.
Dikkat ederseniz, ongunumuzda 4 farklı renk kullanılmıştır.Bu renkler güney, kuzey, doğu ve batıyı sembolize eder. Sayokan için ongun (logo-red.) oluştururken de tarihi sembol ve tamgalar dikkata alınmış. Ongun da isim koymak kadar önemlidir. Sayokan simgesi “On” ve “Ok” tamgaları ndan, Türk kavimlerini ifade eden logolardan oluşuyor.
Türklerde renkler coğrafi yönleri bildirer.
Kızıl (kırmızı-red.) güneyi, Kara (siyah-red.) kuzeyi, Gök (mavi-red.) doğuyu ve Ak (beyaz-red.) batıyı ifade eder.
Ongun içinde bulunan Ayçalar bile (hilaller-red.) tarihi boyalarla renklenmiş.
Dikkat etdiyseniz, simgenin tam ortasında Bozkurt sembolü var. Bu Türklerin yaranış destanından bir alıntıdır.

Sarı renge gelince, o, Güneşi anlatır.
Simge bir tam olarak, şu anlamı taşır:
Türkler Acunun (Dünyanın-red.) dört tarafında Hilal gibi doğar, Güneş gibi aydınlatır, ısıtır ve Bözkurt gibi yönetir.
M: Ayşe hanım, Sayokan kiyafetleri dikkatimi çekti. Giysilerde renklerin bir anlamı var mı, herhangi bir özelliği var mı?
A.Ö. Olmaz olur mu? Kıyafetlerin tasarımı da önem arz ediyor. Az önce belirttiğim gibi Sayokan’da kıyafetlere aba denir. Kiyafetlerde Türkistan çizgilerine belirgin olmasına özen gösterilmiştir. Türklerde çapan ve yalman'ın en çok kullanılan ve belirleyici kıyafetler olduğunu biliyoruz. Sayokan ve Yesüken’in tasarımı işte bu giysilerden esinlenmiştir.
Açık renkte Kün (Güneş) ve koyu renkte “Eki” (Ay) temel alınarak Sayokan giysileri tasarlanmlş.
Biz yarışmaları “Bagatur” adlandırarız.
Bagatur zamanı Alplar (dövüşçülər-red.) tekniklerini Kün-Eki kurgusu içinde sergilerler. Eksiksiz ve sıkı düzen (disiplin-red.) içinde bitirmeye çalışıyorlar. Müzik de folklor olmalı. Sayokan'ın tüm sertifikaları, diplomaları, katılım sertifikaları vb. basılı belgelerin metinleri Tükiye Türkçesi ve İngilizce dilleriyle birlikte, hem de Orkun alfabesinde (Göktürk-red.)  eski Türkcede yazılıyor.
M: Başka bir deyişle, tüm semboller, kıyafetler, yazılar, sertifikalar, kısacası Sayokan, Türk kimliğini kendi içinde taşır, doğru anlıyor muyum?
A.Ö: Kesinlikle.
M: O zaman lütfen bize Sayokan yarışları hakkında bilgi verin.
A.Ö: Spor salonunun tanımı yerine Sayokan eğitim yerlerine Alplik Okulu, sporculara ise Alp denir. Bagatur oyunlarında rekabet grupları dört kategori üzredir, “Uruş”, “Tola”, “Tayçu” ve “Kün-eki”.
Uruş oyunları Bala Uruş ve Ub Uruş turnuvaları üzre düzenlenir. Bu öceşler (yarışlar-red.) otomatik olarak aşağıdaki gruplara ayrılır:
Bala Uruş Oyunlarında
11 ila 13 yaşarası guruba Çayan Bala boyu
 14 ila 15 yaşarası guruba ise Ediz Bala Boyu denir.
Ub-Uruş Oyunlarında ise,
16 ila 17 yaşarası guruba Gencalp Ayak boyu
18 ila 20 yaşarası guruba Konuralporta boy
21 ila 35 yaşarası guruba ise Baturalp Baş boyu ismi takılmış.
M: Pek çok insan Doğu Dövüşünde kullanılan kuşaklar hakkında az çok fikre sahiptir. Sayokan'da kullanılan kuşakların diğer dövüş türlerinde bulunan nesnelerden farkı nedir?
A.Ö: Sayokan'ın “kuşak bağlama” töreni var. Kuşak bele iki kez dolanarak ön tarafta bağlanır. Birinci dolama Allah, ikinci dolama ise Vatan, Millet içindir. Kuşakta atılan birinci düğüm sadakati, ikinci düğüm ise ilke edinmeği simbolize eder.
Siyah kuşak 1.San sekmen ve Tuyun ünvanına sahip alplar içindir. Kuşağı bele “Savtur Töreni” zamanı bağlarlar. Yani ilk Közgüye katılmış toralplar, közgüde kendileriyle yüzleşme sonunda Türkistan kapısından başarıyla geçerlerse Savtur törenine katılmaya hak kazanırlar. Alplar bunu Nogay kapısında bekleme süresini doldurarak gerçekleştirirler (Nogay kapısı- salıverme kapısı-red.).
Savtur, yani sabtur “Sab” ve “Tur” kelmerinden yaranmış. “Sab“ söz demektir. “Tur” ise durmak anlamını bildiren “Dur” fiilidir. Ve bir emridir. Böylelikle, “Sabtur” sözde durmak, kararını sürdürmek, sözle duruş ortaya koymak anlamına gelir. Ve bir uğurlama töreni, bir kararverme aşamasıdır. Bu zaman Alp ya Sayokan’dan ayrılıp hayatına devam eder ya da Sayokan’ ın içinde kalıp, kendini daha da geliştirir. Bir başka deyişle, Sayokan içinde kendi yetenek ve becerilerine uygun bir pozisyonda hizmetkar olmaya karar verir.
Savtur töreni siyah kuşak altı alplara yaptırılmaz. Savtur töreninde alplar kuşaklarını önlerine koyar, 9 adım geri giderler.
Savtur törenini bir Aybar ve bir Baş Aybar yönetir.
Örnek:
M: Türk savaş sanatında silahlı savunma var mı?

A.Ö: Elbette var.
Sayokan silahsız kendini savunma sanatıdır, Yesüken ise kendini silahlı savunmadır.
Türk tarihinde dövüş sanatı ile ilgili herhangi bir belge yoktur. Ne yazık ki, bu kılıç sanatı için de geçerlidir. Yani ayrıntılı bir belge bulamıyoruz. Başka bir deyişle, kılıcın, sıkı düzen kılavuzu (disiplin red.), kısaca, pratik eğitimde nasıl kullanılacağına dair elimizde belgelerimiz yok.
Bu amaçla Yabgu Nihat Yiğit, Uzak Doğu'da 5 yıllık bir araştırma yapmış, ancak bundan sonra Yesuken silahlı savaş sanatını tasarlamış. Tıpkı Sayokan gibi, Yesüken de Türk kültürünü yansıtıyor, Türk gençliğine hitap ediyor ve Türk örf, adetlerini, geleneklerini öğretiyor.

M: Değerli zamanınızdan ayırıp bize röportaj verdiğiniz için teşekkür ederiz. Okuyucularımıza Sayokan ve Yesüken ile ilgili temel bilgiler verdiniz. Bunun için size ayrıca minnetdarız. Hem de bu vesileyle Ayşe Özkaya'nı tanımış olduk. Size hayatınızda  ve mesleğinizde başarılar dileriz. Umarız, Sayokan en kısa sürede hak ettiği yeri bulacaktır.

A.Ö: Ben teşekkür ederim. “Edgünews” olarak, bana Sayokan'ı Türk gençliğine tanıtma şansı verdiğiniz için.


0/Şərhlər

Previous Post Next Post